న్యూఢిల్లీ, ఏప్రిల్ 15: సారంగీని ప్రపంచ పటంలో ప్రదర్శించిన ప్రముఖ శాస్త్రీయ సంగీతకారుడు మరియు గాయకుడు ఉస్తాద్ సుల్తాన్ ఖాన్ భారతీయ సంగీతానికి కొత్త గుర్తింపును అందించారు. పద్మ భూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించబడిన ఈ మహానుభావుడిని ‘సారంగీ సుల్తాన్’ అని పిలుస్తారు.
ఉస్తాద్ సుల్తాన్ ఖాన్ శాస్త్రీయ సంగీతంలో కొత్త శిఖరాలను చేరారు. ఆయన సినిమాలు మరియు పాప్ సంగీతంలో కూడా అద్భుతమైన ప్రతిభను కనబరిచారు. 1940 ఏప్రిల్ 15న రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని జోధ్పూర్లో జన్మించిన ఆయన, సంగీతంలో తన తాత ఉస్తాద్ అజీమ్ ఖాన్ మరియు తండ్రి ఉస్తాద్ గులాబ్ ఖాన్ ద్వారా శిక్షణ పొందారు. 11 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆయన ఆఖిల భారత సంగీత సమ్మేళనంలో తన తొలి సోలో ప్రదర్శనను ఇచ్చి అందరి దృష్టిని ఆకర్షించారు.
ఉస్తాద్ సుల్తాన్ ఖాన్ యొక్క అత్యంత ముఖ్యమైన విజయాలు ‘గాయకి అంగం’గా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఆయన సారంగీపై మానవ స్వరాన్ని అనుకరించి, ఈ వాద్యాన్ని స్వతంత్ర మరియు శక్తివంతమైన వాద్యంగా మార్చారు. ఆయన సారంగీలో ధ్రుపద మరియు ఖయాల్ యొక్క లోతులు ఉన్నాయి. సారంగీని సామాజిక పూర్వగ్రహాల నుండి విముక్తి చేసి, గౌరవప్రదమైన స్థానం అందించారు.
సినిమా సంగీతంలో కూడా ఆయన తన ముద్రను వేశారు. 1999లో విడుదలైన ‘హమ్ దిల్ దే చుకే సన్మ్’ చిత్రంలోని ‘అల్బేలా సజన్ ఆయో రె’ పాట ఆయనను రాత్రో రాత్రే ప్రసిద్ధి చేసింది. ఆయన మరియు గాయిక చిత్తరా కలిసి విడుదల చేసిన ‘పియా బసంతి’ పాప్ ఆల్బమ్ భారీ విజయాన్ని అందించింది. ఈ ఆల్బమ్కు ఆయన MTV ఇంటర్నేషనల్ వ్యూయర్స్ చాయిస్ అవార్డు అందుకున్నాడు.
ఉస్తాద్ సుల్తాన్ ఖాన్ పశ్చిమ దేశాలలో కూడా భారతీయ సంగీతాన్ని ప్రదర్శించారు. 1970లలో, ఆయన బీట్ల్స్ సభ్యుడు జార్జ్ హారిసన్తో 65 సంగీత ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు. ఆయన సారంగీ ధునులు ఆస్కార్ విజేత అయిన ‘గాంధీ’ మరియు ‘హీట్ అండ్ డస్ట్’ వంటి హాలీవుడ్ చిత్రాలలో వినిపించాయి.
2000లలో, ఆయన తబలా వాదకుడు జాకిర్ హుస్సైన్, బిల్ లాస్వెల్ మరియు కర్ష్ కేలేతో కలిసి ‘తబలా బీట్ సైన్స్’ అనే ఎలక్ట్రానిక్ ఫ్యూజన్ గ్రూప్లో పనిచేశారు. ఆయన రాగ ఆధారిత సారంగీని ఆధునిక ఎలక్ట్రానిక్ ధునులతో అందంగా కలిపారు. అదనంగా, ఆయన పాప్ ఐకాన్ మడోనా యొక్క ఆల్బమ్ కోసం కూడా సారంగీ వాయించారు.
ఉస్తాద్ సుల్తాన్ ఖాన్ 2011 నవంబర్ 27న మరణించారు. ఆయన వారసుడు సాబిర్ ఖాన్, శాస్త్రీయ మరియు సమకాలీన సంగీతాన్ని కలిపి, ‘దంగల్’ మరియు ‘జోధా అక్బర్’ వంటి చిత్రాలకు సంగీతం అందిస్తున్నారు.
–
ఎమ్టిఎ/ఎబిఎమ్
Leave a Reply